عبد اللّه بن طاهر [ 1 ] و چون مأمون خبر مرگ طلحه بشنيد ، خراسان مر عبد اللّه بن طاهر را داد ، و عبد اللّه بن طاهر مر على بن طاهر را بخليفتى خويش ، بخراسان فرستاد ، و عبد اللّه به دينور بود ، و لشكرها همى فرستاد بحرب بابك خرم دين ، و خوارج تاختن كردند بدهى از نشاپور ، و مردم بسيار بكشتند ، و چون آن خبر به مأمون رسيد ، عبد اللّه بن طاهر را فرمود كه به نيشاپور رود ، و آن حال تدارك كند . و على بن هشام را بدل عبد اللّه به دينور فرستاد ، و عبد اللّه اندر رجب سنه خمس ( و عشر ) و مأتين [ 2 ] اندر نيشاپور آمد ، و خراسان اندر فتنهء خوارج بود ، و عبد اللّه مر عزيز بن نوح را بر مقدمهء خويش بفرستاد ( 156 ) با ده هزار كس ، تا خراسان از خوارج پاك كرد ، و بسيارى از ايشان بكشت ، و محمد بن حميد الطاهرى خليفهء عبد اللّه بود به نيشاپور ، و بسيار ستم‌ها كرد . و از راه شارع ، [ 3 ] بعضى بگرفت ، و اندر سراى خويش آورد ، و چون عبد اللّه به نيشاپور آمد بپرسيد . احمد حاج كه معدل [ 4 ] بود بگفت كه : « وى از طريق شارع اندر سراى خويش آورده است . »

--> [ ( 1 - ) ] عبد اللّه بن طاهر بن حسين بن مصعب بن زريق ، كه زريق از موالى طلحة الطلحات بود ، مدتى در شام حكم راند تا در سنه 211 ه . والى مصر شد ، و بعد از آن حكمران خراسان بود ، تولدش 182 ه . و وفاتش در مرويا نشاپور 230 ه . است . وى مرد عالم و فاضل و ادب دوست كريمى بود ، خر بوزهء « عبد لاوى » در مصر به او منسوب است ( الاعلام 4 ر 226 ) . [ ( 2 - ) ] نام كسى كه بجاى عبد اللّه مقرر شد على بن هشام است ( سنى ملوك 146 و تاريخ يعقوبى 2 ر 463 ) و اين همان شخص است كه به حضرت امام على بن موسى رضا در نوقان طوس در سنه 203 ه . انار مسموم خورانيد ( تاريخ يعقوبى 2 ر 453 ) اما آمدن عبد اللّه بن طاهر به مرو در رجب 215 ه . بود ( سنى ملوك 146 ) كه در هر دو نسخه و ( ن ) و طبع ناظم على بن هاشم و سنه خمس و مأتين است ، ولى من در متن هر دو را تصحيح كردم . [ ( 3 - ) ] شارع : جادهء عمومى . [ ( 4 - ) ] معدل : منصف .